Szyderczy śmiech autora

Mówi się o szyderczym śmiechu autora; o tym, że bawi się czytelnikami (i krytykami), stale sobie przecząc i siebie potwierdzając. Jan Błoński w książce pt.: forma, śmiech i rzeczy ostateczne – studia o Gombrowiczu mówi, że autor “Pornografii” zręcznie zmienia gusta, style i przekonania. Ponadto, mówi się, że Gombrowicz stworzył, głównie w „Dzienniku”, w „Testamencie: Rozmowy z Dominique de Roux” i w korespondencji taki model interpretacyjny własnych utworów, poza który trudno jest wyjść. Świadczy to o dużej precyzji artysty, a także o nietypowej postaci jego dzieła.